شهيد مردم بي‌خانمان

ورقها خورد دنيا و دو چشمت همچنان زنده‌است

برغم آب و باد و خاك و آتش، آسمان زنده‌است

كسي در خاطر آيينه‌ي تاريخ، روشن نيست

فقط تصوير خونين تو در ذهن زمان زنده‌است

به دوش بادها گم مي‌شود هر لحظه فانوسي

و تنها چلچراغ چشم تو در اين ميان زنده‌است

تو و تحليل رفتن در مه و شب؟ نيست امكانش

نفسهاي تو تا صبح قيامت بي‌گمان زنده‌است

شعاع هيچ موجي را توان بر تو بودن نيست

صدايت در ميان بوق و كرناي زمان زنده‌است

شهادت بارهايت زنده‌تر گرداند و مي‌بينند

كه بعد از مرگ بودا، سنگ و چوب باميان زنده‌است

شهيد مردمي بي‌خانمان گشتي و بعد از آن

چراغي در تمام خانه‌هاي شهرمان زنده‌است

پدر

مزاری   زینت    تاریخ   میهن   مهربان    بابه!

شهید   راه   ازادی   و   مکتب،  قهرمان  بابه!

سپهسالار   و   یار   و  یاور مستضعفان !بابه!

ابر    مرد    جهاد   سرخ  قرن!ای جاودان  بابه

نهنگ   قلزم  آ تش   شهاب    اسمان    بابه

خدنگ قلب خصم و خار چشم دشمنان  بابه!

کجایی    یوسفا!    بار    دگر   مصر     ملاحت  را

بگیر      از گله ء    گرگان   قرارو   خواب و راحت را

               *         *         *

تو مارا   بابهء   بیدار   دل   بودی    پدر  بودی

انیس و   مونس و تاج سرو نور و  بصر بودی

به شام   محنت   و  غمها تجلی سحر بودی

دلیر   عرصه  های  اتش  و خون و خطر بودی

به چشم فتنه ها برنده شمشیر دوسر بودی

تو   خندق   افرین   مرحب  بر انداز دگر بودی

نیارد   درد   دستانت!     زدی    بیخ    ضلالت را

شکستی کاخ ظلم و  جور و   بیداد   و بطالت  را

                *     *      * 

دلیرا ! خیز و دشت و  گلشن ازادگان بنگر

بهار   مردم   غمدیده ء خود را خزان بنگر

حریم مذهب اندر سلطهء نامحرمان بنگر

کنام   شیر را جولانگهء خیل سگان بنگر

اسیر    درهم ودالر گروهی نا جوان بنگر

به گرد    خوان ذلت ازدحام دلقگان بنگر

بیا   مردانه    بشکن  بند و زنجیر اسارت را

بسوزان روح سازش را،غلامی را،حقارت را

            *          *         *

پدر ای شعرما!  ای شور ما ! ای افتخار ما!

شکوه   شوکت  ما،   قدرت ما ،اقتدار  ما،

خروش   نسل  ما، خشم بلند  روزگار  ما

غرور   ملت   ما،   غیرت  قوم و    تبار  ما

سوار  لافتی!سردار صاحب   ذوالفقار  ما

امیر   صف  شکن،کرار عصر کار و زار   ما

زجا     خیز و    بپا  کن   پرچم  سبزولایت را

ندای   حق  مذهب ر  ا، امامت را،وصایت را

        *        *          *

پدر   یکبار   دگر سر ، بلند  از خواب خونین کن

زخون روبهان ای شیر!دشت و بیشه رنگین کن

گذر   بر   سرزمین حسرت و دلهای غمگین کن

جهان   را   از فروغ  شمع روی خویش اذین کن

فراق   تلخ   مان     را با وصالت باز شیرین  کن

شبستان    وطن   را  زافتاب  عشق زرین  کن

بروی   خلق      بگشا     روزن   صلح   و عدالت   را

بپایان   آور    این     هنگامهء    رنج  و   ملامت    را

             *      *      *

شهیدا !    شهریارا !  شیرگیرا !  خیز     و یاران بین

به راه   روشن   و سرخت،  شتاب خونسواران  بین

درفش    رزم    خود   بر   دوش  پاک رادمردان   بین

وفاداری    و جانبازی     و ایــــــثار     دلیران      بین

به مرگ خویش رسوا، قاتلان شوم و شیطان    بین

بروی    فرش   خونت،   بازی     فتوا    فروشان بین

نگر   تاریخ    نقل     افشانی    کین    و    قساوت   را

به   تو   وا    میگذاریم     اندر    این  محضر قضاوت  را

                *     *         *

پدر    تو   دین   خود   با مردم و مذهب ادا کردی

به عهد   خویشتن    مردانه   و مومن  وفا کردی

تمام    هستی    خود    در   ره جانان فدا کردی

به    سالار  شــــــــهیدان در شهادت اقتدا کردی

حساب جنگ و صلح  خویش   در راه خدا کردی

به    زرق    و    برق  دنیا عارفانه پشت پا کردی

بما     آموختی       اخلاص   و    ایمان و   دیانت  را

تعهد     را ،    وفا   را ،   رادمری      را ،   متانت  را

         *         *            *

دریغا!     خود  گرانی چند در حقت  جفا کردند

چو   ملعون     ازل ،   کبرو   غرور نا  بجا کردند

زکعبه   ر و  به ترکستان،ره خود را   جدا کردند

بپاس   خاطر   بیگانگان ،     شق  عصا کردند

نثارت   تهمت و توهین و فحش  و   ناسزا کردند

به پیش ملت و تاریخ، روی خود    را سیاکردند

روا      دادند      بر خود نکبت و ننگ   وملامت را

شرار    لعنت    و   نفرین    دنیا   و     قیامت را

           *     *        *

پدر!   خونت   به گردون پرچم فریاد خواهد زد

چو سیلاب خروشان! ظلم را بنیاد  خواهد زد

شرر   بر   خرمن  خار و خس بیداد خواهد زد

به   مشت اهنین! دندان  استبداد خواهد زد

به قلب    قاتلانت   خنجر   فولاد   خواهد  زد

به   تیغ     انتقامت   گردن   جلاد خواهد زد

کند  خاگستر   اخر   دار و دژخیم و شرارت را

به    اتش    افگند  فرمانگران    قتل و غارت را

               *           *           *

زرزمت   قرن و   تاریخ و زمان   بر   خویش می بالد

زمین   و افتاب   و اسمان   بر   خویش     می بالد

ز   نام     نامیت    ازاده گان    بر خویش   می بالد

ز اوج    همتت   صد کهکشان  بر خویش می  بالد

ز روح   روشنت   خلد   و جنان بر خویش می  بالد

شهادت از تو ای گل!خونفشان بر خویش می بالد

به   خون   تفسیر   کردی   فصل  سرخ استقامت را

نشان    دادی   به عالم   رسم   ایثار و شهامت را

                  *          *          *

پدر   زین   پس   ترا در برگ برگ لاله ها جویم

ترا   در قطره   قطره   اشگ  گرم دیده ها جویم

ترا   در   بغض  گلرنگ افق!  صبح و مسا جویم

ترا   در   کوچهء دلتنگی  و عشق و صفا جویم

ترا درسنگ و خاروخاک و خونجبهه ها   جویم

ترا   اندر     بلور      قلبهای    با   صفا  جویم

که     بر    بالای   زیبایت شرف دادی شهادت را

گرفتی    از کف     معشوق   مینای   سعادت را

                                محمد «عزیزی»

استاد عبدالعلي مزاري يكي از شخصيتهاي برجسته و دانشمند كشور و از چهره‌هاي درخشان جهاد برحق مردم ما عليه سلطة بيگانه بود.
شخصيت استاد مزاري به حيث رهبر يكي از احزاب جهادي و پس از آن حزب وحدت اسلامي و تحكيم روابط حزب با توده‌هاي مردم، تشويق مردم به جهاد و سهم فعال در مبارزة گرم عليه سلطه جويان از برازنده‌گي خاصي برخوردار است.
نظريات و انديشه‌هاي او براي حل قضاياي افغانستان وزنة خاصي داشت، وي مسايل كشور را در سخنرانيهاي خود عالمانه تحليل و تفسير ميكرد، نكات برجستة هر سخنراني استاد در فرهنگ سياسي كشور ما جايگاه بلند و رفيع دارد.
دريغا كه اين چهرة جهاد، مبارزه و انديشة كشورما توسط بيگانه‌گان به شهادت رسيد و رهروانش از كار و مبارزة خسته‌گي ناپذير او محروم شدند.
دهمين سالگرد شهادت استاد عبدالعلي مزاري را به همرزمان، همسنگران و پيروان فكر و انديشة او تسليت عرض ميدارم و از بارگاه پروردگار يكتا به استاد مزاري بهشت برين استدعا ميدارم.
روانش شاد و يادش گرامي باد.

ديدگاه ها و نقطه نظرات شهيد مزاري در مورد حل بحران افغانستان

(نوشتهء از انجنیر غلام سخی ارزگانی)






دیدگاه ها و نقطه نظریات شهید

عبدالعلی مزاری در مورد حل بحران افغانستان



چه می شد سالهای درد می ماند کبوتر با خزان سرد می ماند

بجای این همه آدم نماها یکی می ماند اما مرد می ماند



 
( در رثای هشتمین سالگرد شهادت استاد عبدالعلی مزاری شخصیت ملی و عدالتخواه افغانستان )



از طرف انجمن فرهنگی

بامیان شهر هامبورگ آلمان

نویسنده : انجنیر غلام سخی ارزگانی





تا حال از واقعه درد ناک و جبران ناپذیر شهادت استاد عبدالعلی مزاری ، توسط اجیران اجنبی باند نژاد پرست و متعصب مذهبی طالبان افغان ، مدت هفت سال سپری گردیده است . با تمام موانع و حوادث فاجعه آفرینی که بالای همهء اتباع ( اعم از پشتون و غیر پشتون و مسلمان و غیر مسلمان ) تحت ستم و محکوم تاریخ غم افزای افغانستان از سوی دشمنان داخلی و حامیان خارجی شان با نا انسانی ترین شیوه هم صورت گرفته است ؛ بازهم از آن زمان تا کنون ، شاهد تجلیل پر شکوه سالگرد شهادت رهبر شهید استاد مزاری توسط ارادتمندان ، طرافداران و جامعه ریسمان بدوش هزاره در داخل و خارج و حتا در نقاط روستایی هزاره در افغانستان نیز هستیم .

چنانچه پس از سقوط رژیم نژاد پرست و طالبان انسان کش و ترویستان بین المللی در افغانستان ، شاهد هفتمین برگذاری سال روز شهادت استاد مزاری ، با شرکت بیش از یکصد هزار نفر اعم از مرد و زن در شهر باستانی کابل بودیم که بدون برنامه ریزی و مصارف دولتی ، فقط بصورت طبیعی و عشق سرشار پا برهنه گان ، جوالی های ریسمان بدوشان هزاره تجلیل گردیدند . و این مراسم پر عظمت از طریق مراجع و منابع خبر رسانی های داخلی و جهانی نیز به آگاهی مردمان گیتی رسانیده شدند که گویای همبستگی مردم تشنهء آزادی ، عدالت اجتماعی و برابری پس از یک قرن خونبار و سکوت آفرین ، از رهبر سیاسی و ملی شان در تاریخ سیاسی- اجتماعی افغانستان است .

اگر مبالغه نکرده باشم ، مردم ما نسبت به مراسم روز عاشورای حسینی ، بیشتر و با کیفیت تر سال روز شهادت استاد مزاری شهید را تجلیل می نمایند . و قتی که مردم ستمدیده و به غل و زنجیر کشیدهء هزاره از یک نگاه بر مبنای اعتقاد دینی خود نسبت به قرآن کریم و اسلام محمدی و خاندانش همه ساله در ماه محرم در سوگ شهادت امام حسین ( ع ) نشسته و روز عاشورا را با نذر ، خیرات ، ماتمداری ، سینه زنی و ... تجلیل می نمودند و می کنند .

و از سوی دیگر شرکت گستردهء جامعه هزاره در روزعاشورا بیانگر ارضای عقده گشایی دردها ، محرومیت ها و مصیبت های گوناگون اجتماعی ، سیاسی وغیره ناشی از نظام های خودکامه ضد دموکراتیک ، هژمونی خواهی اقشار خاصی پشتون سالاری و خرافات فرهنگ قبیلوی مسلط در مناسبات جامعه بود که با فریاد ها و گریه های غم انگیز ، ظاهرا وضع روانی خودها را تسکین می بخشیدند . گویا اینکه عاشورای حسینی به یک روز ظلم های سیاسی ، محرومیت های اجتماعی روزمره و تاریخی را از بالای جامعه کشور به صورت کل و از بالای هزاره ها به طور خاصی رفع نموده باشد .

اما ، مسأله تجلیل برگذاری شهادت استاد مزاری و اما حسین ( ع ) از لحاظ ماهوی و همچنان با توجه به شرایط زمان و نیازمندی آن فرق دارد . شهادت امام حسین با صبغهء مذهبی و رنگ نامحسوس سیاسی برگذار می گردید . ولی تجلیل از سال روز شهادت بابه مزاری ، قبل از همه جنبهء سیاسی ، اجتماعی و ملی آن برجسته بوده تا مسایل دیگر آن که نمی توان این واقعیت را کتمان نمود .

برای اینکه بعد از قرن های اسارتبار خونین و تسلط هارترین فاشیسم سازمان یافته دولتی بالای جامعه چند قومی بدین سو بوده که موضوع تحقق حقوق مدنی و سیاسی جامعه هزاره در جوار حقوق عادلانه سایر جوامع با هم خواهر- برادر افغانستان ، برای نخستین بار توسط استاد شهید مزاری بصورت علنی و با رشادت تام در حاکمیت سیاسی افغانستان مطرح گردید .

مردم هزاره نه تنها به خاطر اینکه پس از چند قرن مظلت بار برای اولین بار صاحب پیشوای فرهمند مذهبی و سپهسالار با شهامت نظامی و سیاسی- ملی خود شدند ؛ بلکه از آن جهت 22 حوت روز شهادت استاد بابه مزاری را با عظمت ویژهء تجلیل می نمایند که استاد مزاری پس از قرن ها سکوت مرگبار بر جوامع تحت ستم ، یگانه و اولین شخصیتی ملی برخواسته از متن جامعهء ریسمان بدوشان و بقایای کله منارها در هزارستان در خون تپیده بود که با سرسختی و پیگیری تمام از تحقق حقوق مساوی همهء اقوام تابع در کشور ، در یک حکومت فراگیر ملی با اصل شایسته سالاری و معیارهای پذیرفته شده یی بین المللی در برابر میراث انحصاری حاکمیت نژاد پرستان حمایت نمود . تا جائیکه به خاطر پشتیبانی از عدالتخواهی برای مردم به پیشواز شهادت هم شتافت . و همچنان میراث حق طلبانه انسانی ، ملی و دموکراتیک را برای یک افغانستان تجزیه ناپذیر و مردمش بجا گذاشت .



فلهذا ، روی این ملحوظ است که همه ساله شاهد تجلیل سال روز شهادت استاد مزاری در داخل و خارج و به خصوص در مناطق هزارستان و هزاره نشین به طور ویژهء هستیم که کیفیت آن نسبت به تجلیل روز عاشورای حسینی کاملا تفاوت جوهری داشته که همه ساله با شکوهمندی خاصی صورت می گیرد و این به یک واقعیت عینی تبدیل شده است .

چنانچه می بینیم که روز عاشورا توسط هزاره های مهاجر در امریکا ، کانادا ، آسترالیا ، اروپا ، هند ، پاکستان ، کشورهای عربی ، افریقا و بعضی کشورهای دیگر یا هیچ تجلیل نمی گردد و یا شاید در محدودهء کوچک این هزاره ها اگر تجلیل شود . اما سالگرد شهادت بابه مزاری پیشوای مردم هزارستان از سوی همه هزاره ها یعنی هزاره های اثناعشری ، اسماعیله ، حنفی ، عیسوی وغیره در سراسر جهان با چاپ نشریات ، عکس های رنگه ، خوانش اشعار و مقالات سیاسی در ارتباط افغانستان با علاقه مندی طبیعی ، عظمت خاص و منظم تجلیل می گردند . و این یک واقعیت دیگری عینی و ملموس است که من با پرهیز ازهر گونه شخصیت سازی کاذب در مورد شهید مزاری و آنهم دور از تعلقات اتنیکی ، مذهبی ، زبانی ، ستمی ، فکری و ... با بی طرفی خویش بیان واقعیت را می دارم .

برعلاه آن ، شاهد بودیم که آن عده از هزاره های که در سالهای قبل گرایشات ایدولوژی های مختلف داشتند ، از اولین رهبری سیاسی در وجود استاد مزاری پشتیبانی نمودند و اکنون نیز بدان وفادار باقی مانده اند.


این خود می رساند که جامعه هزاره در بطن سازه های اجتماعی خود ، یک رهبر سیاسی خردمندانه را در این مقطع سرنوشت ساز به آزمایش گرفته و از حالت انزوا ، سکوت و محرومیت دیرینه تاریخی ، سیاسی ، اقتصادی ، اجتماعی و منطقوی خودها را نجات می دهند .

اینک دیدگاه ها و نقطه نظریات شهید مزاری را در قبال حل مسایل کشور به کند و کاوش می گیرم که در سخنرانی ها ، مصاحبات مطبوعاتی وی تبارز یافته است :



اصل رعایت حقوق اقوام در اندیشه مزاری :

این خود ثابت است که جامعه ما متشکل از اقوام گوناگون بوده و روابط نظام فیودالی ، مضمون و ماهیت اصلی آنرا تعیین می کند . مناسبات ظالمانه فرادستان با فرودستان ، ستم ملی ، استثمار طبقاتی ، نابرابری های اجتماعی و قومی در تمام ابعاد شؤن جامعه نقش بسته که مانع بزرگی را در برابر حل مسایل قومی ، همسویی مذهبی ، توسعه و پویایی طبیعی سیستم جامعه موزاییکی و کثیرالقومی به سوی حاکمیت فراگیر ملی ، دموکراتیک و نظام عادلانه را به وجود آورده است .

در طول تاریخ سیاه کشور ما ، قدرت سیاسی وغیره تنها در حطهء تسلط و انحصار زمام داران مستبد و حکام طراز اول پشتون تبار بودند که از این مجرا نه تنها حقوق سیاسی طبقات پائین تمام اتباع کشور و به ویژه اقوام محکوم تاجیک ، هزاره ، ترک تباران و اقلیت های قومی و مذهبی کشور ضایع گردیده بود ؛ بلکه از یکسو اینها از هرگونه حقوق اجتماعی نیز محروم ساخته بودند و از جانب هم در تطاول دارای مردم ، آوارگی و حتا کشتارهای دسته جمعه اقوام محکوم کشور توسط دستگاه های دولتی ، فرهنگ مسلط روز را به صورت بسیار فاجعه بار و ننگین تشکیل می داد .

مثلا قتل عام های مردم هزاره ، تاجیک ، ترک تباران ، غلزائی ها وغیره از آغاز حکومت امیر عبدالرحمن تا ختم عصر سیاه طالبان ( طالبان در قدم اول قاتل هزاره و بعد قاتل تاجیک و ترک تباران و سایر اقلیت های اتنیکی و مذهبی بودند ) در سراسر افغانستان صورت گرفته که تاریخ کشور ما و منابع بین المللی نیز آنرا شهادت می دهند .

در اعلامیه جهانی حقوق بشر راجع به رعایت حقوق انسان چنین آمده است :

« از آنجا که دولتهای عضو متعهد شده اند که احترام جهانی و رعایت واقعی حقوق بشر و آزادی های اساسی را با همکاری سازمان ملل متحد تأسیس کنند . » ( 1 )

زمانیکه استاد مزاری تاریخ غمبار کشور را به نقد گرفت . و وضع اسفناک اجتماعی و سازه های اندوهبار مردمان به زنجیر کشیده را نظاره می نمود ، فرزانه وار در صف مستمندان ، اقشار محروم و طبقات استثمار شده جامعه خویش قد علم کرد و تحقق حقوق عادلانه کلیه اتباع کشور اعم از افغان ، هزاره ، تاجیک ، ترک تباران و اقلیت های دینی ، مذهبی و قومی افغانستان را با بیان رسا چنین طرح نمود :

« ما مردم افغانستانیم ، هیچ نژادی را نمی خواهیم نفی کنیم . ترکمن است ، هزاره است ، تاجیک است ، افغان است ، ایماق است و دیگر اقوام هستند . همه آنها بیایند در این مملکت برادروار زندگی کنند و هر کس به حقوق شان برسند و هر کس در بارهء سرنوشت خودش تصمیم بگیرد . این حرف ماست . اگر کسی بیاید و نژاد خود را حاکم سازد ، دیگران را نفی بکند ، این فاشیستی است . این خلاف رسوم بین المللی است . بناء ما تکرار می کنیم : ما نیاز به این همبستگی داریم و نیاز به این کمک داریم . ما اگر در افغانستان به حق خود نرسیم و هویت پیدا نکنیم و موقعیت سیاسی خود را تثبیت نکنیم ، کسی برای برادران که در خارج پراگنده است ، ارزشی قایل نمی شود. ... » ( 2)

حق تعیین سرنوشت از دیدگاه شهید مزاری :

شهید مزاری در یک سخنرانی خود آیت قرآن کریم را قرأت کرده و ترجمه آنرا به منظور تعیین سرنوشت مردم چنین تقدیم نموده است :

« ما سرنوشت هیچ قومی را تغییر نمی دهیم ، مگر آنکه خود شان سرنوشت شان را تغییر دهند . » ( 3 )

در این صورت بازهم از صراحت کلام خدا ثابت می گردد که این انسان است که در نظام و حیات اجتماعی خویش نقش تعیین کننده را بازی نموده و از مراجع دیگری سرنوشت انسان رقم نمی خورد . یعنی انسان هم باعث هستی خودش است و هم سبب نیستی خودش می گردد .

زمانیکه در نظام و سیستم دنیامداری مکث نماییم ، از میلیاردها سال بدین طرف است انسان در اثر تماس و نبرد خود علیه نیروهای طبیعت ، توانسته که بر بخشی از آن فایق گردیده ، تاریخ و تمدن بشری را ایجاد کرده و جهان مادی ، معنوی را همراه با خودش در بستر گسترش و پویایی لایزال قرار داده است . می بینیم که این انسان است بر اساس تلاش ها ، مبارزات ، ابتکارات ، خود باوری ها ، آزمون ها ، پیگیری ها ، و اتکا به توان و نیروی خود ، باعث کشفیات و دست آوردهای عظیم در عرصه های مختلف علوم ، امورات مادی ، اجتماعی و معنوی گردیده اند. در همین رابطه است که استاد مزاری ، نقش مردم را در همه امور تعیین کننده دانسته و مردم کشورش را هوشدار می دهد که اگر در امر تعیین سرنوشت سیاسی و اجتماعی شان مسؤلانه و آگاهانه اقدام نکنند ، از فقر و اسارت نجات نخواهند یافت . و شهید مزاری می گوید :

« ما سرزمین افغانستان را سرزمین مان می دانیم . این خاک را برای آزادیش بیش از یک میلیون شهید دادیم ، وجب وجب از این میهن را دفاع می کنیم و بدین معنی نیست که ما حق نداشته باشیم ، ما سرنوشت خود را تعیین نکنیم . اگر بی تفاوت باشیم ، اتحاد خود را حفظ نکنیم ، می توانند ما را 300 سال دیگر باز حذف کنند ، آنوقت برای « جوالی گری » باشیم !! » ( 4 )



نقش و حقوق زنان در باور استاد مزاری :

در بافت اجتماعی افغانستان بیش از نصف نفوس جمعیت را زنان به خود اختصاص داده که نسبت به تمام محرومیت اتباع کشور ؛ بیشترین رنج طاقت فرسا ، سیاه روزی و همراه با غضب مرد سالاری متوجه اقشار محکوم زنان افغانستان بوده و می باشد . زنان کشور ما با تمام حق کشی های مدحشی که در قسمت شان صورت گرفته و میگیرد ، آنان درحراست از میهن ، امور اجتماعی ، اقتصادی و تربیت اطفال وغیره زیادتر سهم را اگر نداشته ، حد اقل با مردان مساوی بوده اند . اما در عوض بازهم ، زنان در پائین ترین نردبان اجتماع موقعیت داشته و در زیر فشار ها و ظلم های متعدد مرد سالاران و نظام فرسودهء جامعه جان می دهند .

استاد شهید در مورد نقش زنان در سوم حوت کابل علیه نظامیان شوروی و حزب دموکراتیک خلق چنین می گوید :

« آنچه که بما گزارش داده اند ، نقش بیشتر را هم در اینجا خواهران انجام دادند . این عجیب بود بعد متأسفانه پس از 14 سال مبارزه و جهاد و زجر و تکلیف ، تعدادی از رهبران می گویند : نصف از جمعیت ما زنان حق ندارند برای سرنوشت شان حرف بزند ، ولی وقتی اینها در پاکستان و اروپا نشسته بودند ، این خواهران قهرمان این حرکت را به وجود آوردند و مردم کابل جوشید . بما گفته اند صحت و سقم اش را نمی دانم که از خواهران در جاده میوند چادرش را گرفته به سر یک افسر افغانی انداخته بوده و گفته بود : تو غیرت افغانیگی ات را فراموش کرده ای ، این چادر ما را تو سر بکن و سلاح ات را بده که ما از خود دفاع بکنیم . مه معتقد هستم که این حرکت ، حرکت سرنوشت ساز بود و ما باید از این روزها تجلیل کنیم . » (5 )

در متن مقدمه حقوق اعلامیه بشر سازمان ملل متحد راجع به برابری حقوق بین زن و مرد چنین آمده است :

« از آنجا که مردم ملل متحد ایمان خود را به حقوق اساسی بشر و مقام و ارزش فرد انسانی و تساوی حقوق مرد و زن مجددا در منشور اعلامیه کرده اند و تصمیم راسخ گرفته اند که به پیشرفت اجتماعی کمک کنند و در محیطی آزاد تر وضع زندگی بهتری بوجود آورند .» ( 6 )

در جای دیگر استاد شهید مزاری در قسمت حل بحران کشور و سهم مساوی و عادلانه زنان با مردان در نظام جامعه و انتخابات و نفی هرگونه انحصار قدرت چنین گفت :

« ما تنها راه حل مسأله افغانستان را در انتخابات می دانیم .... ما معتقدیم که انتخابات باید کاملا آزاد باشد و همه مردم افغانستان بتوانند در آن شرکت کنند . ما سیستم انحصار را به هر شکل و شیوه آن رد می کنیم و طرفدار شرکت کلیه مردم افغانستان اعم از زن ، مرد ، پیر ، جوان و ... برای تعیین سرنوشت سیاسی شان هستیم . این عادلانه نیست که مردان حق شرکت در انختابات داشته باشند ، ولی زنان از این حق مسلم انسانی – اسلامی شان محروم باشند ، همه حق دارند که در انتخابات شرکت نمایند . » ( 7 )

زمانیکه دولت اسلامی مجاهدین افغانستان حقوق زنان را کاملا زیر پا گذاشته بود و حتی در قانون اساسی آن رسما نوشته شده بود که صرف مرد حنفی مذهب مستحق کاندید شدن مقام ریاست جمهوری است . بدین معنی که زنان کشور از حق کاندید شدن به مقام ریاست دولت قانونا محروم شده بود .

شهید مزاری نه تنها قانون اساسی دولت اسلامی را منتفی دانسته ، بلکه در این قسمت در باور شهید مزاری زن و مرد از نگاه حقوقی کاملا با هم مساوی می باشند و عملا به تعداد 12 نفر زن تحصیل کرده را در عضویت شورای مرکزی حزب وحدت اسلامی افغانستان شامال نمود . رهبر شهید مزاری در یک مصاحبه خود در مورد حقوق زنان می افزاید :

« زنان از کلیه حقوق انسانی برخوردار هستند و می توانند در همهء عرصه های حیات اجتماعی- سیاسی کشور فعال باشند ، انتخاب شوند و انتخاب کنند . » ( 8 )




در اندیشه مزاری ، برادری اقوام در برابری میان اقوام ممکن است :

در اعلامیه جهان حقوق بشرهم مسأله برادری را چنین تأکید نموده است :

« مادهء اول_ تمام افراد بشر آزاد بدنیا می آیند و از لحاظ حیثیت و حقوق باهم برابرند ، همه دارای عقل و وجدان می باشند و باید نسبت به یکدیگر با روح برادری رفتار کنند . » ( 9 )

در نظر شهید مزاری ، تا زمانیکه از لحاظ حقوقی : برابری های اجتماعی ، سیاسی ، اقتصادی ، فرهنگی ، محیطی و امثالهم میان اقوام کشور عملی نشود ، برادری بدون بنیاد فراگیر ملی و منطقی هرگز بوجود آمده نمی تواند . شهید مزاری برادری اقوام را در تحقق حقوق مساوی شان چنین بیان داشت :

« اینجا برای شما واضح می گویم در افغانستان دشمنی ملیت ها فاجعه بزرگی است . در افغانستان برادری ملیت ها مطرح است . حقوق ملیت ها یعنی برادری ملیت ها . دو برادر که در یک خانه زندگی می کنند ، چطور برایشان حق قایل اند که در این خانه من هم حق دارم ، آنهم حق دارد ؛ این برادری است نه دشمنی . بلی ! این عناصر قدرت طلب و جاه طلب است که در این مسأله به عنوان نژاد وغیره استفاده می کنند برای سیادت شان .» ( 10 )



مردم سالاری از نظر رهبر شهید مزاری :

شهید مزاری نقش مردم را در همه امور تعیین کننده ، انسانی و عقلانی ارزیابی نمود . در باور مزازی ، مردم سالاری زمانی در جامعه بوجود می آید که حکومت بر پایه ارادهء داوطلبانه و آگاهانه مردم تشکیل شده باشد و مردم بر حکومت از حق نظارت و کنترول قانونی و عملی برخوردار باشند . شهید مزاری می فرماید :

« پایه های اساسی و مردمی برای یک حکومت وقتی بوجود می آید که انتخابات عمومی برگزار شود و مردم آزادانه سرنوشت خود را تعیین کرده ، قدرت سیاسی را به کسی و کسانی تحویل دهند ؛ ... » ( 11 )



وحدت ملی در منطق شهید مزاری :

در اعتقاد رهبر شهید ، هیچگای مردم افغانستان صاحب وحدت ملی نبوده و چنانچه این مؤلفه را در تمام میکانیزم اقتصادی ، اجتماعی ، سیاسی ، نظامی ، فرهنگی و کلیه زیر ساخت و روساخت نظام سیاسی- اجتماعی افغانستان مشاهده کرده می توانیم که بیانگر هرگونه فقر مستمر و عدم ثبات سیاسی در جامعه موزائیکی افغانستان می باشند.

وحدت ملی ارتباط تنگا تنگ به نظام دموکراسی دارد که مردم کشور ، میراث دار یک حاکمیت ملی بر مقیاس شایسته سالاری و تناسب نفوس اقوام تابع در کشور بوده باشند . در حالیکه تاریخ کشور ما خوب به حافظه دارد که مردمان ما هرگز دارای حکومت ملی نبوده است . چونکه حکومت ها همواره خواهان وحدت قدرتمندان و طبقات استثمارگر در این سرزمین بودند و منافع مشترک شان از طریق یک حکومت خودکامه و مطلقهء قرون وسطایی حفظ میشد ، نه ایجاد وحدت ملی و دموکراسی واقعی .

از نگاه مستبدین و حکام مطلق العنان کشور ما ، عبودیت و بردگی بی چون و چرا و نوکری تمام اقوام میهن ما از دولت های بر سر اقتدار کشور ، به معنی گویا « وحدت ملی » تلقی می گردیده که در واقع زندان ملیت ها بود .

مردم ما در گذشته از داشتن نظام دموکراسی کاملا محروم بوده و برعکس از سالیان متمادی در زیر شکنجه و ترور نظام های دیکتاوری و حتا شؤنیستی به سر بردند . زیرا به جای حاکمیت ملی ، حاکمیت شؤنیستی ، ماهیت سیاسی نظام قبیله سالاری طبقات فرادست پشتون سالاران و حامیان آن را در تمام روابط جامعه تشکیل می دادند .

پشتون سالاران حاکم ، نظام پولیسی و فاشیستی را در تمام تار و پود همهء اتباع کشور بخصوص بالای اقوام تحت ستم ما حاکم نموده بودند. افزون برآن ، با سلب مالکیت خصوصی از مردم ، حصول مالیات کمرشکن از توده های فقیر ، شکنجه و زندان و حتی کشتارهای دسته جمعی اقوام محروم میهن ما بود که به اصطلاح « وحدت ملی » خواسته خود را بر اجساد و گورستان های گم نام مردمان افغانستان به وجود می آوردند . و اگر احیانا از کدام حلقوم صدای حق خواهی ، همبستگی طبیعی و ندای انسانیت شنیده میشد ، بلادرنگ به جرم برهم زدن گویا « وحدت ملی » به دار آویخته می شد . و یا حد اقل محکوم به زندان ابد قروی وسطایی سلطنتی و خاندانی می گردید . به همین سبب بود که شهید مزاری بر « وحدت ملی واقعی و راستین » که از بطن خواسته های تمام مردم ستمکش و محروم میهن ما برخاسته باشد ، بر آن تکیه نموده و چنین اعلام مواضع کرد :

« ما به همه سر دشمنی نداریم و دوست هستیم و وحدت ملی را ما در افغانستان یک اصل می دانیم ... » ( 12 )

در جای دیگر شهید مزاری ، وحدت ملی را با همبستگی اساسی اقوام ، مذاهب و احزاب کشور که نمایانگر پلورالیزم و کثرتگرایی سازنده و عقلانی در فرایند جامعه ما است ، چنین تأکیند می نماید:

« مردم ما یک مردم سرفرازیست که با برادری با همه ملیت ها می خواهیم زندگی بکنیم با برادری زندگی بکنند . این افغان باشد ، تاجیک باشد ، ازبک باشد ، همه برادرند حقوق مساوی می خواهند ، ... در اینجا مسأله افغانستان وقتی حل می شود که مردم و احزاب همدیگر را تحمل بکند ، در صدد حذف یکدیگر نباشد چه از نگاه اقوام چه از نگاه احزاب ، چه از نگاه مذاهب ، ... » ( 13 )



ضرورت نظام فدرالی در جهان بینی شهید مزاری در افغانستان :

وقتی که تاریخ کشور را ورق می زنیم ، از آغاز نخستین حاکمیت سیاسی تک تباری استبدادی و قبیلوی تمدن گریز تا کنون ، حکومت ها مرکزی و مطلقه افغانستان بر تمام حیات و ممات مردم اعم از پشتون و غیر پشتون کشور ما حاکم بوده است . از زمین و آسمان کشور ریزش خون جاری بوده و حتی سنگ ، چوب ، نبات و خلاصه کلیه ساختار طبیعت میهن ، رمز عریان بی حصر فقر و ناسامانی نظام را بصورت غم انگیز به نمایش می گذارند . این گونه شواهد عینی ، معلول حاکمیت نظام های مرکزی و فرهنگ مسلط قبیلوی حاکم و طبقات استمارگر در تمام تار و پود جامعه افغانستان است که جوامع و اتنی های خواهر- برادر ما را از حق تعیین سرنوشت شان با ابزارهای گوناگون تا حال محروم نموده اند . و افغانستان را از جمله فقیرترین کشورهای جهان معرفی داشته است .

لذا تجارب دردناک سه قرن اخیر ثابت نموده که حاکمیت های مرکزی مطلقه و تمامیتخواه در افغانستان فاجعه آفرین بوده و تمام پیش شرط ها و عناصر وحدت ملی و بالندگی اجتماعی مردمان کشور را کاملا فلج نموده اند . از سوی دیگر بیش از دو دهه است که حاکمیت های مرکزی و انحصار تک تازی قومی وایدولوژیکی هم در افغانستان ، تا سقوط طالبان بازهم هر کدام نسبت به حکومت قبلی خود ، فاجعه بار تر و زیان آور تر بوده است .

استاد مزاری حل بنیادی بحران کشور را با تشکیل سیستم فدرالی در افغانستان می دانست و تا جائیکه شواهد نشان می دهد ، او در صحبت های خصوصی ، سخنرانی ها و مصاحبات رسمی خویش با مراجع داخلی و خارجی از تأسیس نظام فدرالی در آینده سیاسی کشور پشتیبانی نموده و یگانه راه حل اساسی بحران دیرپای چند صد ساله افغانستان را ، داشتن نظام فدرالی با زیر بنای اصل دموکراسی ، پلورالیسم سیاسی و ایجاد وحدت ملی پیشنهاد نموده که کلام رسای اورا چنین می خوانیم :

« ما تنها راه حل مشکلات افغانستان را تشکیل یک حکومت فدرالی در این سرزمین می دانیم و معتقدیم که بدون ایجاد یک ساختار فدرالی که تأمین کنندهء خواست ها و اهداف کلیه اقوام ، مذاهب و گرایش های سیاسی می باشد ، بحران افغانستان حل نخواهد شد . چون در افغانستان فعلی هیچ مرکزیتی وجود ندارد و کشور به حوزه های اقتدار محلی تبدیل گردیده است . در سیستم فدرالی حقوق ملیت ها بهتر تأمین خواهد شد . و وحدت ملی نیز بصورت اصولی تحقق خواهد یافت . » ( 14 )

برداشت منطقی استاد مزاری از تجزیه کشور به دست قدرتمندان محلی که هشت سال قبل نموده بود ، کاملا صحت داشت و اکنون نیز چنان است . شهید مزاری مواضع حزبش را در قبال نظام آینده سیاسی کشور چنین اعلان نمود :

« حزب وحدت معتقد است و اعلان هم کرده که آینده افغانستان توسط سیستم فدرالی اداره شود ؛ تا هر ملیت احساس کند که در باره سرنوشت خود ، خودشان تصمیم بگیرند . حالا عملا مناطق در دست مردم است اگر در ایجاد یک دولت فدرالی توافق نشود ، اصلا مرکز در شمال تسلط ندارد . در هرات تسلط ندارد و در هزاره جات تسلط ندارد.

هم در آنجا تشکیلات دارند هم سلاح دارند ، هم امکانات دارند و هم وسیله . تنها راه حل که هم افغانستان را از تجزیه نجات می دهد و هم ملیت ها را قانع می سازد و هم حقوق شان را در دست های شان می دهد ، یک سیستم فدرالی در افغانستان است که در آن توافق ملیت ها در نظر گرفته شود ، عنعنات در نظر گرفته شود ، و خودشان تصمیم گیر باشد . یک حکومت مرکزی هم داشته باشد . این چطور می شود که این قانون فدرالی برای پاکستان خوب است ، برای آلمان خوب است ، در هند خوب است ، در امریکا خوب است ، وقتی در افغانستان آمد ، بد می شود . اینطور نباید باشد . » ( 15 )

رهبر شهید مزاری در جای دیگر می افزاید :

« تنها راه حل و قانع کننده ترین راه این است که حقوق طبیعی مردم به آنها داده شود چرا که همه ملیت ها در پیروزی سهم داشته و فشار 14 سال جهاد را بدوش کشیده اند ...

استاد مزاری فرمود :

« رعایت حقوق ملیت ها فقط در قالب حکومت فدرال عملی است و با این طرح می توان حکومت های متعدد ولایتی را در یک حکومت مرکزی جمع کرد و الا احتمال تجزیه افغانستان و تداوم جنگ های داخلی قویا وجود دارد .

رهبر شهید مزاری فرمود :

« حکومت فدرال فعلا در کشورهای پیشرفته و آزادیخواه دنیا وجود داشته و موجب جذب و وصل ملیت های متعدد است ..... اگر ملیتی حقوق خود را طلب نمود و خواستار عدالت باشد ، به معنی تجزیه نیست .

این حق طبیعی مردم است که خواستار حقوق خویش و عدالت باشد . » ( 16 )



در فرجام :

باید گفت که پیش بینی های رهبر شهید مزاری در مورد بحران کشور کاملا مصداق عینی داشته اند . اکنون نیز افغانستان مانند دههء هفتاد خورشیدی تجزیه و در چنگ قدرت تفنگ سالاران حزبی ، محلی ، مافیای مواد مخدره و قاچاق و ... کشور قرار دارند .

و برعلاوه حضور قوای حافظ صلح ملل متحد و امریکایی در افغانستان ، امنیت و حاکمیت ملی قوام نیافته و با بحران جدید جنگ امریکا و متحدین اش در عراق هم ، آینده افغانستان را پیچیده تر و خطر ناک تر نموده است .

به نظر صاحب این سطر ، پشنهاد نظام فدرالی را که شهید مزاری در دههء هفتاد خورشیدی برای حل اصولی بحران کشور نموده بود ، اکنون نه تنها خردمندان ، دانشمندان ، حقوق دانان و عوام الناس میهن از آن بخوبی استقبال می نمایند و حتا به گمان اغلب در پیش نویس قانون اساسی جدید نیز فدرالی مورد بحث قرار گرفته است ، بلکه شرایط بین المللی هم مساعد شده ، تا نظام سیاسی آینده افغانستان ، فدرالی باشد .



نظرچند شخصیت طراز اول کشور و یک دانشمند در مورد فدرالیزم :

در کنفرانس صلح بن آقای محمد یونس قانونی وزیر داخله وقت کشور و نماینده جبهه متحد در یک مصاحبه ژورنالست فرانسه ، نیز پشتیبانی خویش را از نظام فدرالی در آینده افغانستان ابراز داشته اند .

صدر اعظم سابق افغانستان آقای سلطانعلی کشتمند هم یک سال قبل نظام فدرالی را برای حل بحران کشور پیشنهاد نموده است . برعلاوه ، آقا پروفیسر نعمت الله شهرانی معاون دولت انتقالی افغانستان که به حیث رئیس تسوید کمیسیون قانون اساسی جدید کشور برگزیده شده اند او در یک مصاحبه خود در رادیو بی بی سی با صراحت کامل از تشکیل نظام فدرالی در آینده سیاسی افغانستان دفاع نمود . دانشمند محترم آقای داکتر عنایت الله شهرانی از امریکا طرح وسیعی را در مورد اهمیت فدرالی در آینده افغانستان در هفته نامه امید داده است که مورد مقبولیت طیف بزرگی از دانشمندان بی طرف ، سیاسیون ، روشنفکران ، طرفداران فدرالیزم قرار گرفته و حتا این مسأله توجه مجامع جهانی و سازمان ملل متحد را هم نسبت به سیستم فدرالی در آینده افغانستان بخود مبذول داشته اند .

آقای جنرال عبدالرشید دوستم رهبر « جنبش ملی- اسلامی افغانستان » به مناسبت تجلیل سال نو 1382 خورشیدی ، نظام فدرالی را در آینده کشور پیشنهاد نمود و حل بحران کشور و مسایل قومی را در ساختار دموکراتیک نظام فدرالی در افغانستان دانست و حمایت بی دریغ خویش را نسبت به تحقق فدرالی در آینده میهن اعلان نمود . ناگفته نباید گذاشت که آقای جنرال دوستم در گذشته ها نیز رسما مواضع حزبش را مکررا از نظام فدرالی در افغانستان نشر کرده است .

فلهذا با عبرت گیری عمیق از حکومت های ظالمانه و مطلق العنان مرکزی گذشته افغانستان ، تجزیه کنونی کشور توسط تفنگ سالاران حزبی و خطرات جدی از ناحیه مثلث شوم طالبان مزدور ، القاعده و حزب اسلامی حکمتیار از یکسو ، حساسیت های فعال توده های از مردم کشور در تعیین سرنوشت سیاسی شان ، حضور نیروهای حافظ صلح ملل متحد همراه با قوای امریکایی ، همآهنگی مجامج بین المللی همراه با نظریات خرد سالاران و آگاهان سیاسی رسالتمند کشور ما از سوی دیگر است ؛ تا بحران میهن ما با ایجاد نظام فدرالی و اصول دموکراسی سازنده ممکن گردیده و فردای یک افغانستان نوینی را با معیارهای پسندیده جوامع بین المللی و اعلامیه جهانی حقوق بشر و با در نظر داشت خصوصیات کشور ما ، نوید دهد . در غیر آن آینده مردم و کشور ما را ، وهابیت جهانی ، جهان بینی طالبانیزم ، تروریسم بین المللی و فاشیسم داخلی با حمایت اجانب تهدید خواهند نمود .

پس بیایید ! تمام امکانات و توانایی خویش را نسبت به هر وقت دیگر در جهت تشکیل نظام رسالتمند فدرالی بر مبنای دموکراسی به خرج بدهیم ، تا با داشتن سیستم فدرالی ، پیش شرط های امنیت ملی ، حاکمیت ملی ، وحدت ملی ، منافع ملی ، فرهنگی ملی ، مردم سالاری ، استقلال و تمامیت ارضی کشور در فرایند یک افغانستان نوین ، فرهمند ، مستقل ، بی طرف ، آباد و دموکراتیک بوجود آید .

و من الله التوفیق

برگرفته شده از: شماره 35 « ندای هزارستان » – سال

هفتم – حوت 1382 خورشیدی مطابق ( مارچ 2003 )

_________________________________________________________________________

منابع :

1- ص 849 جهان دانش فرهنگ دانستنیها مجموعهء اطلاعات عمومی ، تالیف محمد نژد

2- ص 33 و 34 ، احیاء هویت ، مجموعه سخنرانی های استاد شهید مزاری ، تهیه و تنظیم کننده : مرکز فرهنگی نویسندگان افغانستان .

3- ص 266 ، سخنان پیشوای شهید حوت 1374 .

4- احیاء هویت

5- ص 134 احیاء هویت

6- جهان دانش فرهنگ دانستنها

7- فریاد عدالت

8- ص 55 فریاد عدالت

9- ص جهان دانش فرهنگ دانستنیها

10- ص 78 احیاء هویت

11- ص 15 و 16 فریاد عدالت

12- ص 146

13- ص 147 احیاء هویت

14- ص 69 فریاد عدالت

15- ص 38 احیاء هویت

16- ص 44 و 45 فریاد عدالت

گاهنامه ندای هزارستان

هفته نامه وحدت ، نشریه حزب وحدت اسلامی افغانستان .

پيام تسليت ستر جنرال دوستم رهبر جنبش ملي اسلامي افغانستان و درستيزوال سرقومانداني اعلاي قواي مسلح كشور، به مناسبت دهمين سالگرد، رهبر شهيد 20/12/1383

تذکر ! این بخش بزودی فعال خواهد شد

(‌ يکشنبه ۶ / ۲ / ۱۳۷۱ )

برگرفته شده از ویبلاگ جعفر عطایی

خبرنگار : آقای مزاری با سلام و عرض تبريک پيروزی انقلاب اسلامی افغانستان چند سوال دارم . امروز ما در کابل شاهد پيروزی رزمندگان اسلام بوديم . چيزی که به چشم می خورد و خيلی جالب بود ٬ همکاری و خوشحالی مردم و مجاهدين افغانستان بود ٬ از يکسو و از سوی ديگر چيزی که من حداقل می توانم بگويم کمتر انتظار داشتم ٬ همکاری همهء مجاهدان افغانستان وابسته به گروه های مختلف با همديگر بود و تلاش شان برای حفظ امنيت . به طوری که مردم به خيابان و سر کوچه آمدند و با مجاهدان بودند . نظرتان در مورد اين پيروزی و اوضاع فعلی کابل و تاثير آن در ساير نقاط افغانستان چيست ؟

استاد مزاری : بسم الله الرحمن و الرحيم ٬ اين پيروزی را به مسلمانان جهان و مخصوصا مسلمانانی که بعد از ۱۴ سال مبارزه و مقاومت امروز پيروز شدند ٬ در پايتخت اين را برای همهء اينها تبريک می گويم . ارزيابی ما از مساله اين است که اين رنج و مشقتی را که اين مردم در طول ۱۴ سال کشيده بودند ٬ امروز خاتمه پيدا کرد . نتيجه اين مساله هم همين شادی و استقبال مردم بود که از مجاهدين کردند و اين مراسم استقبال و خوشی را راه انداختند و ما برای مردم خود پيام می دهيم که مطمئن باشند . امنيت شان اعم از مالی و جانی تامين شده است و ظلم ديگر به آخر رسيد و تمام شد و يک حکومت عدل اسلامی که تامين کنندهء حقوق همهء مليت های محروم در طول تاريخ افغانستان باشد ٬ تشکيل خواهد شد و از طرف مجاهدين اعلام خواهد شد . از همه جهات اين مردم خاطر جمع باشند .

خبرنگار : استاد ! فکر می کنيد چند روز آينده اوضاع افغانستان چگونه خواهد بود و چگونه پيشبينی می کنيد ؟

استاد مزاری : ما اوضاع آينده را بسيار خوب می بينيم بر اساس اينکه حرکت مجاهدين که يک ماه قبل از شمال شروع شده و امروز در کابل خاتمه پيدا کرد . اين حرکت همه شان دليل بود بر اينکه مردم پيروزی مجاهدين را می خواستند . لذا از مجاهدين حمايت کردند . اين قدرت به صورت دولت پيدا کرد و امروز هم در کابل که نقطهء آخر بود اين مساله تحقق پيدا کرد و ما آيندهء روشن و درخشان را برای مردم پيشبينی می کنيم .

خبرنگار : استاد ! چه موانعی را در راه چند روز آينده يا مسايل را پيشبينی می کنيد ؟

استاد مزاری : در رابطه با موانع البته زياد است . دخالت های بيجا از خارج است که تحميل می شود و تنگ نظری هايی از بعضی گروه ها است که در طول ۱۲ سال اين مساله را اعمال کرده اند . ولی مردم ما و مجاهدين قهرمان و قوماندان های دلير کشور که در داخل اقدام به اين کار کردند ٬ با درايت و ظرافتی که دارند ٬ اين مشکلات را انشاء الله رفع می کنند و حقوق همهء مردم را در نظر می گيرند و حتی دخالت های خارج را هم قطع می کنند . به زودترين فرصت از خود مجاهدين از داخل يک حکومت دلخواه که تمام جوانب و مشکلات مردم در نظر گرفته و امنيتش را تامين کرده و حقوقش را در نظر گرفته به وجود می آيد که خواستهء مردم همين است و مردم هم از اين حکومت حمايت می کنند و هر حکومتی که از خارج بيايد مردم افغانستان ثابت کرده که نمی پذيرد . فقط مردمی که از سنگر برخاسته و جهاد را آغاز کردند و اين پيروزی را به دست آوردند ٬ حکومت مال اينها است و ملت هم از اينها حمايت می کند .

خبرنگار : استاد ! به عنوان آخرين سوال ٬ شما به عنوان يکی از رهبران بزرگ حزب وحدت اسلامی ٬ چه پيامی به نيروهای حزب وحدت اسلامی که هم اکنون بخش زيادی از مناطق کابل را تحت کنترل دارند داريد . با توجه به اينکه اين نيروها با نيروهای احمد شاه مسعود هماهنگ هستند و با ايشان همکاری دارند ٬ چه پيامی به نيروهای خودتان در حزب وحدت داريد ؟

استاد مزاری : پيام ما به اين رزمندگان اين است که همان طوری که کليد پيروزی را از مزار شروع کردند ٬ با هماهنگی ٬ اتحاد و وحدت ٬ حقوق همديگر را در نظر گرفتند و آزادی را از آنجا شروع کردند و امروز در کابل اين آزادی تحقق پيدا کرد . پيام ما به عزيزان اين است که با همين شکل ٬  وحدت و هماهنگی شان را حفظ کنند و با همين شکل برای ادارهء دولت و تامين امنيت مردم ٬ مال و جان مردم را در نظر گيرند و همان طوری که در مزار مردم استقبال کرد و تا حالا آرامی است ٬ اين نمونه را در کابل پياده کنند تا به زودترين فرصت شورای انتقالی تشکيل شود و تشکيلات آينده درست شود . تعرض به مال و جان مردم و تعصبات بيجا بخرج ندهند . فقط آن کسانی که برای اخلال دست بزنند جلو اخلالگران را بگيرند و برادری و هماهنگی در همان شورای عالی جهادی را که تشکيل داده از همان پيروی بکنند . اين خواست ما است از اين عزيزان . اميد داريم که برادران هم رعايت بکنند .

خبرنگار : تشکر . يکبار ديگر اين پيروزی را به شما و بر مردم افغانستان تبريک می گويم .

 مصاحبهء استاد مزاری با خبرنگار بی بی سی

حزب وحدت اسلامی عمده ترين حزب مجاهدين شيعه افغانستان که از حمايت ايران برخوردار است اعلام کرده تا زمانی که به اقليت های قومی سهم بسزا داده نشود به مخالفت خود با حکومت اسلامی جديد در کابل ادامه خواهد داد .

سودابه جوادی در بررسی موضع کنونی شيعيان افغانستان و حزب وحدت اسلامی چنين گزارش می دهد : از نظر بسياری از شيعيان افغانستان ٬ پيروزی مجاهدين در کابل کامل نشده است . هرچند که بعضی از گروه های شيعه در دولت اسلامی جديد شرکت دارند ولی حزب وحدت اسلامی که به گفتهء وی بخش بزرگی از کابل و نيز ولايات مرکزی افغانستان را در اختيار دارد از شرکت در آن خودداری می کند . بخش اعظم شيعيان افغانستان متعلق به جامعه قومی هزاره اند و از ديرباز ٬ پشتون ها که اغلب سنی اند و ادارهء امور به دست آنها بوده است ٬ به اين اقليت به ديدهء تحقير می نگريسته است . شيعيان می گويند که در طول تاريخ افغانستان در صحنهء قدرت به آنها نقشی داده نشده است و به نظر بسياری از آنها مقامات دولت جديد هم برای تغيير اين وضعيت از خود کوشش زيادی نشان نمی دهد . کرس پاور ٬ خبرنگار بی بی سی که در کابل هست ٬ با آقای عبدالعلی مزاری ٬ سخنگوی حزب وحدت اسلامی گفتگويی داشت و از او پرسيد که خواسته های حزب وحدت چيست . دولت تازهء افغانستان چه اقداماتی را برای جلب حمايت اين حزب بايد انجام دهد ؟

 استاد مزاری : حزب وحدت يک خواسته دارد و آن اينکه حقوق مليت های که در افغانستان وجود دارند و در جهاد و مبارزه ۱۴ ساله سهم داشته ٬ اين در حکومت فعلی در نظر گرفته شود و مردم تشيع که ۲۵ در صد اين جمعيت را تشکيل می دهد در همه تصميمگيری ها از جمله تشکيل دولت ٬ شورای قيادی و شورای جهادی ٬ اين ۲۵ درصد را بايد برای شان سهم بدهند . باقی مليت ها هم به تناسب موجوديت ملی شان . در غير آن صورت اين حکومت برای ما قابل قبول نيست .

خبرنگار بی بی سی از آقای عبدالعلی مزاری پرسيد که حزب وحدت اسلامی ٬ موضع جهاد اسلامی در پيش گرفته بود ٬ آيا اين موضع را اکنون کنار گذاشته و صرفا برای حقوق اقليت ها و ساير گروه های قومی تلاش می کند ؟

استاد مزاری : « بلی ٬ موقف حزب وحدت اسلامی در آن وقتی که حکومت دست نشانده بود و روس ها دخالت کرده بود ٬ موقفش ٬ موقف جهادی بود . جهاد می کرد تا روس ها از اينجا بيرون رفت و دولت دست نشانده سرنگون شد . اما حال که حکومت در دست خود مردم است ٬ بايد حقوق مليت ها و اقشار مردم در نظر گرفته شود برای تعيين دولت . »

آقای عبدالعلی مزرای همچنين گفت که حزب وحدت اسلامی خواستار به وجود آمدن يک سيستم فدرالی در افغانستان و شناسايی رسمی کليه گروه های قومی توسط دولت است . اما در حال حاضر تمام تلاش دولت اسلامی افغانستان ٬ ايجاد وحدت در ميان نيروهای مختلف مجاهدين است تا امنيت را در کابل و سراسر کشور تضمين نمايد . کرس پاور خبرنگار بی بی سی از آقای عبدالعلی مزاری پرسيد که آيا امکان دارد که افغان ها اختلافات قومی خود را ناديده بگيرند و صرفا به عنوان مردم افغانستان در کنار همديگر زندگی کنند ؟

استاد مزاری : « اينکه بايد روی يک معيار باشد ٬ افغان ها باهم زندگی بکنند ٬ بلی . هيچکس نمی گويد باهم زندگی نمی کنيم . همه می گويد باهم زندگی می کنيم . ولی در حکومتی که برای آينده ما تشکيل می شود و سرنوشت ما در گرو آن حکومت است ٬ همهء ما سهيم باشيم . يعنی خود ما اين حکومت را تشکيل بدهيم . طبق حقوق مساوی اين را می خواهد . اما همين رقم که حکومت بکنند ٬ يک طبقه ای يا يک نژادی ٬ اينکه عادلانه نيست . ۱۴ سال مبارزه برای اين نيست که از زير ظلمی فرار بکنيم و به ظلم ديگر تسليم شويم . »

کرس پاور در خاتمه گفتگوی خود با سخنگوی حزب وحدت اسلامی به اين موضوع اشاره می کند که نظريات اين حزب بايد به حساب آورده شود و تا زمانی که آنها در دولت شرکت داده نشوند ٬ حمايت کامل ايران از دولت تازه اسلامی افغانستان مورد ترديد خواهد بود .  

برگرفته شده از مجله « حبل الله » شماره های ۹۴ - ۹۳ - ۹۲